dnd, d&d dungeons and dragons
 
Olejów na Podolu
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Strona główna ˇ Artykuły ˇ Galeria zdjęć ˇ Forum strony Olejów ˇ Szukaj na stronie Olejów ˇ Multimedia
 
isa, dnd.rpg.info.pl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Nawigacja
Strona główna
  Strona główna
  Mapa serwisu

Olejów na Podolu
  Artykuły wg kategorii
  Wszystkie artykuły
  Galeria zdjęć
  Pokaz slajdów
  Panoramy Olejowa 1
  Panoramy Olejowa 2
  Panoramy inne
  Stare mapy
  Stare pocztówki Olejów
  Stare pocztówki Załoźce
  Stare pocztówki inne
  Stare stemple 1
  Stare stemple 2
  Multimedia
  Słownik gwary kresowej
  Uzupełnienia do słownika
  Praktyczne porady1
  Praktyczne porady2
  Archiwum newsów
  English
  Français

Spisy mieszkańców
  Olejów
  Trościaniec Wielki
  Bzowica
  Białokiernica
  Ratyszcze
  Reniów
  Ze starych ksiąg

Literatura
  Książki papierowe
  Książki z internetu
  Czasopisma z internetu

Szukaj
  Szukaj na stronie Olejów

Forum
  Forum strony Olejów

Linki
  Strony o Kresach
  Inne przydatne miejsca
  Biblioteki cyfrowe
  Varia
  Nowe odkrycia z internetu

Poszukujemy
  Książki

Kontakt
  Kontakt z autorami strony

 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Olejów na Podolu
Aktualnie na stronie:
Artykułów:1280
Zdjęć w galerii:1707

Artykuły z naszej strony
były czytane
3410620 razy!
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
(Stefania Spittal: Kronika szkoły w Załoźcach - część 5)

WOJNA ŚWIATOWA I PIERWSZE LATA NIEPODLEGŁEJ POLSKI


Z dokumentów i aktów, które szkoła posiadała przed wojną światową nie zostało nic. Do Załoziec wkroczyły wojska rosyjskie pierwszy raz 8 sierpnia 1914 r. i bezpośrednio po tym zniszczyły budynki w których mieściły się urzędy i instytucje. W trzy dni później odparto Rosjan, ale wojska austryjackie kwaterowały w Załoźcach tylko do 19 sierpnia 1914 r. Od dnia 19 sierpnia 1914 r. do 7 września 1915 roku trwała okupacja rosyjska dając się we znaki urzędnikom polskiej narodowości.

W dniu 7 września 1915 r. wkroczyły wojska austryjackie ale i te dopuszczały się rabunków i różnych nadużyć, co uchodziło zupełnie bezkarnie z tego względu, że Załoźce były na linii bojowej. Dowódcą armii frontu przechodzącego przez Załoźce był Böhm-Ermolli, a stale w Załoźcach na plebanii rzym.-kat. mieszkał dowódca IV korpusu Schmied.

Komendantem miasta ze strony wojska był Władysław Kłosowski. On to zorganizował szkołę etapu, która tu prosperowała od dnia 2 marca do 26 lipca 1916 roku to jest do chwili ewakuacji Załoziec.

Do szkoły tej uczęszczały dziewczęta i chłopcy do klas 1-4. Chłopców uczył najpierw Grzegorz Metelski nauczyciel z Gajów za Rudą, a później Stanisław Wiączkowski nauczyciel z Reniowa. Chłopcy pobierali naukę od godziny 8-12 a od godziny 12-17 dziewczęta uczyła Zofia Czechowska nauczycielka z Gajów Roztockich a Stefania Gutkowska udzielała śpiewu całej szkole. Dzieci dostawały raz na dzień menaż z kuchni wojskowej w zamku, na menaż udawały się pod nadzorem nauczycieli. Wojsko kupiło materiały lichszych sort na ubrania dla biedniejszej dziatwy i materiały do robót dla dziewczynek z funduszów składanych przymusowo przez ludność miasta.

Z chwilą ewakuacji m. Załoziec przez wojska austriackie mieszkańcy tutejsi zostali rozproszeni po różnych powiatach, gdzie dzieci ich pobierały naukę. Tylko w Rzeczyczanach powiat Gródek Jagielloński Rada Szkolna Powiatowa w Gródku Jagiellońskim zorganizowała specjalną szkołę dla dzieci ewakuowanych ze Załoziec. Szkoła ta była prowadzona przez Zofię Czechowską od 28 września 1916 do 18 grudnia 1917 r.

Ludność Załoziec wróciła z ewakuacji do miejsca rodzinnego w 1918 roku. Nikt jednak nie troszczył się o naukę, ponieważ wszystkie siły i myśli absorbowała walka o byt. Po wskrzeszeniu Państwa Polskiego, Rada Szkolna Powiatowa w Zborowie przysłała do Załoziec nauczyciela Olinkiewicza, który nie mógł nic zrobić w gruzy rozwalonym mieście. Z powodu braku sali i sprzętów szkolnych nie rozpoczął nauki, przeprowadził jedynie wpisy, a sam przed inwazją bolszewicką opuścił Załoźce. Inwazja ta trwała od 15 sierpnia 1920 roku do 18 września 1920 roku. Miastem w tym czasie rządzili ludzie mianowani przez bolszewików.

W miarę wejścia normalnych stosunków życia po inwazji bolszewickiej ludność Załoziec Starych upominała się w Radzie Szkolnej Powiatowej w Zborowie o nauczyciela (Antoni Jankowski i towarzysze). Na skutek tego władza szkolna poleciła p. Oldze Szawłowskiej pod odpowiedzialnością dyscyplinarną wracać na posadę do Załoziec Starych i rozpocząć pracę.

Pod presją tego zarządzenia wróciła pani Olga Szawłowska do Załoziec w miesiącu styczniu 1921 r. i rozpoczęła naukę. Zapisało się dzieci do pierwszej klasy 115 a do drugiej 31. Nauka trwała do 15 lipca 1921 r. w izdebce wynajętej u Antoniego Jankowskiego. W czasie wakacji wrócił kierownik szkoły Aleksander Chuderski i od nowego roku szkolnego 1921/22 uczyło dwie siły nauczycielskie. Do szkoły w Załoźcach Starych została przeniesiona przez Kuratorium O.S.L. nauczycielka Stefania Spittal, ale z powodu braku sali szkolnej Rada Szkolna Powiatowa przydzieliła ją czasowo do szkoły w Załoźcach Nowych.

W roku szkolnym 1921/22 były już trzy klasy a nauka odbywała się w dalszym ciągu w jednej tylko izdebce w domu Antoniego Jankowskiego.
W jesieni 1921 roku przeprowadzono spis ludności w całej Polsce. Według spisu przeprowadzonego w Załoźcach przez p. Olgę Szawłowską ludność całego miasta wynosiła 4823 mieszkańców z tego 2554 Polaków.

Wskutek braku opału były częste przerwy w nauce. Po przejściu p. Olgi Szawłowskiej na emeryturę, rozpoczęła pracę w szkole w Załoźcach Starych w miesiącu maju 1922 roku Stefania Spittal, tak przeminął rok szkolny 1921/22.

Pod lepszym znakiem nie zaczął się rok szkolny 1922/23. Oddziałów było cztery. Klasę trzecią i czwartą uczył p. Aleksander Chuderski, a pierwszą i drugą Stefania Spittal. Była jedna izba szkolna, dzieci dużo aby w jednej izbie pomieścić. Kierownik szkoły mieszkał w Załoźcach Nowych, chciał więc aby klasa III i IV uczyły się w Załoźcach Nowych w Sokole, czemu jednak sprzeciwili się staromieszczanie.

Z inicjatywy Antoniego Jankowskiego wynajęto drugą salę u Karoliny Klimm. Przez parę tygodni jesiennych nauka odbywała się w dwu salach, ale gdy Antoni Jankowski nie otrzymał czynszu i opału, wymówił salę. Nauka odbywała się znowu w jednej sali u Karoliny Klim. Dnia 29 grudnia 1922 roku zawiązał się Komitet budowy szkoły w Załoźcach Starych jak już nadmieniono o tym wyżej. W sali u Karoliny Klim nauka odbywała się do 1 kwietnia 1923 r., następnie została wymówiona z powodów jak u Jankowskiego. Po kilkudniowych pertraktacjach "szkoła" przeniosła się do domu Katarzyny Chomickiej.

W dniu 15 kwietnia 1923 r. urządziły polskie towarzystwa w Załoźcach obchód uznania wschodnich granic Polski przez Radę Ambasadorów. W obchodzie tym dzieci szkolne wraz z Gronem nauczycielskim wzięły czynny udział. Po raz pierwszy szkoła wystąpiła gremialnie w dniu 3 maja na obchodzie Konstytucji 3 Maja.

W czasie wakacji 1923 roku spensjonował się kierownik szkoły Aleksander Chuderski. Rada Szkolna Powiatowa w Zborowie poleciła objąć kierownictwo szkoły w Załoźcach Starych Stefanii Spittal i równocześnie zamianowała tymczasową nauczycielką w tejże szkole Spittal Helenę.




poprzednia
część

 

 

Kronika Szkoły w Załoźcach Starych

 

 

następna
część





 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Komentarze
Brak komentarzy.
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl


Copyright © Kazimierz Dajczak & Remigiusz Paduch; 2007-2019